Gemeente Ede kiest ervoor om lokaal opgewekte energie beter te benutten door energie tussen panden te delen. Gert-Jan Smit, adviseur duurzaamheid bij de gemeente, vertelt hoe zij deze manier van energie delen hebben ontwikkeld en wat andere gemeenten hiervan kunnen leren.
Het grotere plaatje
Gert-Jan: “Je kunt wel warmtepompen plaatsen, maar dan weet je nog niet of je CO₂ bespaart. Als je meet wanneer de elektriciteitsvraag piekt en waar die stroom vandaan komt, krijg je daar zicht op. Het kan bijvoorbeeld zijn dat de extra stroom op een piekmoment uit een kolen- of gascentrale komt. Dan bespaar je wel energie en geld en verbetert het energielabel, maar is de CO₂-doelstelling ook gehaald?”
“We elektrificeren steeds meer, maar kijken nog vaak naar opwek en verbruik op jaarbasis”, zegt Gert-Jan. “Terwijl het juist uitmaakt waar en wanneer energie wordt opgewekt en gebruikt. Dat moet daarom onderdeel worden van onze verduurzamingsplannen.”
Daarom heeft Ede, net als veel andere gemeenten, eerst een energiecoördinator aangesteld. Gert-Jan: “Die kijkt naar het grotere plaatje. Niet alleen naar vastgoed, maar ook naar laadpalen, lantaarnpalen, gemalen en andere gemeentelijke aansluitingen.”
Zelf opwekken en verkopen
“De nieuwe Energiewet geeft ruimte om zelf energie op te wekken en te verkopen”, zegt Gert-Jan. “En dan mag je dus ook je eigen prijs bepalen. We wekken zelf de energie op met onze zonnepanelen, geven energie van pand A naar pand B en rekenen onderling onze eigen prijs. Wat we tekortkomen, kopen we lokaal in. De rest (met name stroom voor straatverlichting) kopen we in bij de markt.”
“Het onderling verdelen van energie en het inkopen ervan is wel een flinke administratieve klus”, zegt Gert-Jan. “Bovendien heb je licenties nodig. Daarvoor hebben we een energiedienstverlener ingezet. Die regelt dat we de energie tussen panden verdelen. Ook wanneer we energie afnemen van bijvoorbeeld een lokaal zonnepark of een coöperatie, zorgt deze partij dat dit goed wordt meegenomen in de energieverdeling.”
Zelf grip houden
Gert-Jan: “Stel: pand A heeft zonnepanelen en wekt op een zonnige dag meer stroom op dan het zelf gebruikt. Pand B heeft op datzelfde moment stroom nodig. In plaats van stroom terug te leveren naar het net en elders opnieuw stroom in te kopen, wordt de lokaal opgewekte stroom binnen het eigen systeem benut. Wij houden als gemeente zelf grip op de bronnen, de panden en de onderlinge afspraken. De energiedienstverlener zorgt dat de administratie en verrekening kloppen.”
Wat levert het op?
Energie delen levert volgens Gert-Jan niet alleen zekerheid op, maar ook een businesscase. “We hebben contracten voor tien jaar vastgelegd. Dat geeft zekerheid. We rekenen 10,5 cent per kWh voor stroom die we tussen gebouwen delen. Dat is lager dan de huidige stroomprijs bij een vast contract. Daardoor verdienen investeringen in zonnepanelen zich terug in vijf tot zeven jaar. Ze zijn daarmee geen kostenpost, maar een investering. En we hebben geen last van het einde van de salderingsregeling.”
Gert-Jan: “Door auto’s op te laden als de zon schijnt, is laden veel goedkoper dan wanneer de auto wordt aangesloten. Daarvoor zijn wel slimme laadpalen, een energiemanagementsysteem en mogelijk een batterij nodig. Het vraagt andere expertise binnen de gemeente, maar die investeringen verdienen zich terug. Zo kun je ondanks netcongestie je wagenpark verduurzamen en tegelijk extra duurzame opwek toevoegen.”
Daarnaast geeft de aanpak in Ede meer grip op de verduurzaming. Gert-Jan: “We meten wat de maatregelen opleveren aan CO₂-besparing, en we hebben ook minder stroom van het net nodig, dus voldoen de huidige aansluitingen, zelfs als we laadparken aanschaffen. Zo komen we aan onze duurzaamheidsdoelstellingen.”
Begin met een paar panden
Energie delen hoeft volgens Gert-Jan niet meteen groot te beginnen. “Begin met inzicht. Breng aansluitingen, opwek, verbruik en contracten in beeld. Kijk daarna welke panden logisch bij elkaar passen.”
Meedenken?Op 15 september 2026 gaat Ede hierover in gesprek met gemeentelijke verduurzamers. Wil je mee doen met dit netwerk? Stuur dan een mail naar info@bouwstenen.nl. |
|
Meer informatie
- Routekaart: Klimaatneutraal 2050: minder uitstoot broeikasgassen en meer lokale energieopwek (november 2025, Ede)
- Webinfo: Duurzaam en fris
- Webinfo: Netcongestie
