Heerlen gaat energiedelen met Bronsgroen

Heerlen onderzoekt met vijf gemeentelijke panden hoe lokaal energiedelen werkt. De pilot moet de basis leggen voor een eigen coöperatief energiebedrijf.

Daniel Raedts, Programmamedewerker Duurzaamheid bij de gemeente Heerlen: “Een lokaal energiebedrijf voor Limburg is al decennialang een droom. Op een gegeven moment moet je gewoon beginnen en ontdekken wat werkt.”

De gemeente Heerlen wil meer grip op de eigen energievoorziening en onderzoeken hoe opbrengsten lokaal kunnen blijven. Daarom startte de gemeente samen met Coöperatie Heerlen Duurzaam (CHD) een pilot met vijf gemeentelijke panden. Door de zonnestroom van twee gemeentelijke gebouwen te koppelen aan het elektriciteitsverbruik van drie andere gemeentelijke locaties, onderzoekt Heerlen hoe lokaal energiedelen in de praktijk werkt. De pilot vormt een eerste stap richting Bronsgroen: een lokaal coöperatief energiebedrijf.

Klein beginnen

Heerlen kiest voor een stapsgewijze aanpak. Met de pilot wil de gemeente ervaring opdoen met energiedelen en onderzoeken hoe een lokaal energiesysteem in de praktijk functioneert.

Daniel: “We bouwen kennis en ervaring op door te doen. Vanuit deze eerste pilot kunnen we kijken hoe we het concept verder kunnen ontwikkelen en laten groeien.”

Vijf panden

Daniel: “De eerste stap is een pilot met zelflevering. We willen kijken wat dat in de praktijk oplevert. Hoe lokaal blijft de energie? Welk rendement levert het op? En hoe kunnen we de stroomvoorziening monitoren? Vijf gemeentelijke locaties doen mee. Twee panden wekken met zonnepanelen stroom op, drie andere gebruiken die stroom. Via het concept voor energiedelen van energiedienstverlener OM | Nieuwe Energie koppelen we de opwek aan het verbruik. Omdat de zon en vraag niet altijd tegelijk samenvallen, vullen we dat aan met windenergie van een windcoöperatie. Zo hoeven we minder elektriciteit op de markt in te kopen en stimuleren we duurzame opwek.”

Daniel: “De keuze voor de gebouwen is bewust gemaakt. We hebben vooral gekeken naar volume. We wilden niet meteen te groot beginnen, maar wel een aantal panden selecteren waarmee we echt kunnen leren.”

Wat komt erbij kijken?

“De pilot is nodig om te ontdekken wat er allemaal komt kijken bij een lokaal energiesysteem”, zegt Daniel. “We hebben hele mooie ambities. We willen het allemaal, maar hoe ga je het straks inrichten?”

Daniel: “Met de pilot willen we vooral kennis opbouwen en ervaren hoe het concept voor energiedelen in de praktijk werkt. We willen zien of we daadwerkelijk een lokale energievoorziening kunnen optuigen en met de data kunnen aantonen welke weg we op willen.”

Limburgs volkslied

Bronsgroen is de naam voor het toekomstige lokale energiebedrijf waarin de gemeente Heerlen en Coöperatie Heerlen Duurzaam willen samenwerken. Het doel is een gesloten energiekringloop: duurzaam lokaal opgewekte energie wordt lokaal verbruikt en de opbrengsten blijven in de regio.

Daniel: “Het gaat niet alleen om energie. We zoeken naar oplossingen om ook buurten waar de energielasten relatief zwaar drukken van lokaal opgewekte stroom te voorzien en de energielasten in de toekomst te verlagen.”

“De naam Bronsgroen is bewust gekozen”, zegt Daniel. “De naam verwijst naar het Limburgs volkslied en sluit goed aan bij de regionale identiteit. Voor nu helpt de naam ons om het initiatief herkenbaar neer te zetten en het gesprek over lokale energie te voeren.”

Omdenken

Daniel: “Naast het lokaal benutten van energie zien we ook kansen om slimmer om te gaan met het elektriciteitsnet. Als we inderdaad lokaal gaan inrichten, kun je daar gaandeweg een oplossing voor vinden. Energieopslag kan bijvoorbeeld helpen om lokaal opgewekte energie te bewaren voor momenten waarop de vraag hoger is. Zo kun je meer lokaal opgewekte energie benutten en het elektriciteitsnet minder belasten. De huidige situatie vraagt om een andere manier van denken. Je moet omdenken. We hebben te maken met netcongestie en er komen duizenden woningen bij. Dan moet je anders kijken naar hoe je met energie omgaat.”

Groeien als energiegemeenschap

Andere gemeenten kijken mee naar de ervaringen die Heerlen opdoet. Daniel: “Een aantal gemeenten wil aanhaken, maar zij kijken nu eerst hoe dit proces bij ons loopt. De ambitie is om uiteindelijk het model breder toe te passen. Het mooiste zou zijn als je op provinciaal niveau iets kunt doen en dat het straks een blauwdruk is die in andere gebieden van Nederland kan worden toegepast. Dat zou eigenlijk een win-winsituatie zijn.”

Daniel: “Maar voor nu ligt de focus eerst op leren van de pilot. We zijn nog echt aan de vooravond. We moeten gewoon beginnen en gaandeweg ontdekken. De ervaringen uit de pilot moeten helpen bij de verdere ontwikkeling van Bronsgroen.”