Huisartsen kampen steeds vaker met een tekort aan praktijkruimte en vragen gemeenten daarin te voorzien. Ze kunnen best wat betalen, maar kunnen het niet alleen. Ze hebben ook de gemeente nodig.
Vooral in stedelijk gebied
Twee derde van de huisartsenpraktijken huren ruimte en een derde heeft een gebouw in (gedeeld) eigendom. De helft kampt met ruimtegebrek en kan daardoor geen patiënten meer aannemen of samenwerken met andere zorgverleners. Dat geldt hoofdzakelijk in stedelijke gebieden, blijkt uit een Nivel-enquete onder huisartsen in 2024.
Gemeentelijke verantwoordelijkheid
Steeds meer gemeenten kijken actief hoe ze de huisartsen te hulp kunnen schieten.
“Het is niet onze wettelijke taak, maar het is wel onze verantwoordelijkheid dat genoeg huisartsen zich kunnen vestigen in onze stad”, zegt Rommert Mulder, portefeuillemanager bij gemeente Amstelveen. De gemeente voegt het label ‘H’ toe aan omgevingsplannen, bouwt zelf twee zorgcentra en wijkt hierin af van de kostprijsdekkende huur, vertelt hij in een eerder Bouwstenen-bericht.
Twee richtlijnen
Om de ruimtebehoefte van huisartsen te bepalen bestaan er verschillende richtlijnen. Die van de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) en de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) zijn het meest bekend. De LHV gaat uit van 190 m2 voor een gemiddelde praktijkruimte met gemiddeld 2.439 ingeschreven patiënten. Dit komt neer op 78 m2 per 1.000 inwoners. NZa adviseert 150 m2 als minimum oppervlak voor een praktijkruimte bij 2.095 patiënten. Omgerekend is dat 72 m2 per 1.000 inwoners.
Afhankelijk van de vorm
De ruimtebehoefte is overigens sterk afhankelijk van de vorm van de huisartsenzorg. Gaat het bijvoorbeeld om een praktijk aan huis, een groepspraktijk met meerdere huisartsen of een gezondsheidscentrum waar ook ruimte nodig is voor andere dienstverleners, zoals een apotheek, fysiotherapeut of psycholoog. Ook zij hebben ruimte nodig in buurten en wijken en ook daar zijn ruimtelijke richtlijnen voor te vinden..
Meer ruimte dan geldkwestie
Voor huisartsenpraktijken worden huren betaald die volgens de eerder aangehaalde Nivel-enquete uit 2024 variëren van € 267,- per m2 per jaar in hoogstedelijk gebied tot € 194,- in matig stedelijk gebied. De huren in landelijk gebied liggen daar weer iets boven. De tijd van de praktijkhouder is hierin niet meegenomen. Nivel geeft aan dat bij 28% van alle huisartsenpraktijken die kampen met ruimtegebrek, het een budgettaire oorzaak heeft. Voor de overige 72% geldt dit blijkbaar niet. Het lijkt dus meer een ruimte- dan een geldkwestie.
Herziene handreiking
Het tekort aan ruimte voor huisartsen was voor het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport aanleiding om de handreiking over de huisvesting van huisartsen te herzien. Hierin opgenomen wat een ieder kan doen (ook gemeenten en zorgverzekeraars) en een schema met stappen voor huisartsen en andere partijen wanneer er sprake is van een probleem met de huisvesting.
Ook meedoen?Doe mee met het Bouwstenen-ontwikkelwerk. Daarin verdiepen we ons in zaken die door het werkveld zelf op de agenda zijn gezet, waaronder:
In dat kader werken we aan een ruimtelijk- en financieel kader voor dorpen en wijken. Deel ook jouw kennis en ervaring en sluit je aan bij het Bouwstenen-netwerk. |
|
Meer informatie
- Handreiking: Huisvesting huisartsen en gezondheidscentra (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, september 2025)
- Webinfo: Algemeen oppervlakte-overzicht ‘Gemiddelde praktijk’ volgens LHV Bouwadvies (LHV)
- Onderzoek: Huisvestigingsproblemen in de huisartsenpraktijk. Nivel huisartsenregistratie en praktijkenquête (Nivel, 2024)
- Bericht: Amstelveen helpt huisartsen vestigen (Bouwstenen, mei 2026)
