LinkedInYouTubeTwitter

Wet Markt en Overheid

Met de verkoop of verhuur van maatschappelijk vastgoed oefent de overheid een economische activiteiten uit. De Wet Markt en Overheid (onderdeel van de Mededingingswet) is ingevoerd om oneerlijke concurrentie tegen te gaan. Belangrijkste regel hieruit is dat overheden hun economische activiteiten niet onder de kostprijs mogen uitoefenen. Ook moet iedereen een gelijke kans hebben om vastgoed van de overheid te  kopen of huren. Hier kan onder voorwaarde vanaf geweken worden. 

 

Informatie en handreikingen

  • Handreiking implementatie van het arrest Didam in het gemeentelijke grond(uitgifte) beleid ten behoeve van vastgoed en gebiedsontwikkeling (BZK, NEPROM, VNG, VvG, november 2022)
  • Vragen en antwoorden over Didam-arrest (Bouwstenen)
  • Factsheet Didam-arrest (Landsadvocaat Pels Rijcken, januari 2022) 
  • Handreiking Wet Markt en Overheid (Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, 2012); over de wet en gedragsregels, met een stappenplan om na te gaan welke gedragsregels van toepassing zijn de gemeentelijke situatie, voorbeelden en handhaving door NMa.

Jurisprudentie

  • Kort geding (5 oktober 2022). Over de toepassing van de criteria van het Didam arrest. De Rechtbank Den Haag besliste dat de criteria die gemeente Den Haag stelt voor het één op één grond aanbieden aan gegadigde binnen de kaders van het Didam arrest valt doordat de gemeente heeft getoetst aan de hand van objectieve, toetsbare en redelijke criteria.
  • Kort geding (20 september 2022). Uitgifte van groenstrook ten behoeve van het plaatsen van een onderstation door ProRail. Rechtbank Midden-Nederland oordeelt dat voor dit doel slechts één gegadigde bestaat, omdat alleen ProRail een onderstation mag aanleggen. Toepassing van de uitzonderingsregel en één-op-één uitgifte zijn daarom toegestaan.
  • Kort geding (14 september 2022) ook een grondruiltransactie valt onder de reikwijdte van het Didam-arrest. Niet beslissend is of andere, vergelijkbare onroerende zaken beschikbaar zijn. Het enkele feit dat andere partijen mogelijk belangstelling hebben om de onroerende zaak te kopen is voldoende. Rechtbank Overijssel beslist dat de criteria die de provincie heeft gesteld objectief en redelijk zijn.
  • Kort geding (25 augustus 2022) over toepassing uitzondering op het Didam-arrest. De rechtbank Gelderland beslist dat één van de twee gegadigden niet als serieuze gegadigde aan te merken valt omdat deze slechts een deel van het aangeboden object wil overnemen en niet het object zoals aangeboden door de gemeente.
  • Kort geding (22 augustus 2022) over toepassing Didam-arrest. De rechtbank Midden-Nederland beslist dat de gemeente Almere grond één-op-één aan een woningcorporatie mag verkopen, vanwege prestatie en bouwclaimafspraken waar andere corporaties mee akkoord zijn gegaan. In het kader van de belangenafweging is ook naar de situatie op de woningmarkt gekeken.
  • Hoger beroep (9 augustus 2022). Het CBb heeft in hoger beroep uitspraak gedaan in de Markt & Overheid-zaak over een sportcomplex in de gemeente Heumen en de kosten die de gemeente voor de verhuur in rekening heeft gebracht. Volgens de ACM heeft de gemeente in het verleden ten onrechte niet de integrale kostprijs in rekening gebracht. Het CBb oordeelt nu dat de ACM terecht dit oordeel velde. Aangezien het CBb de hoogste rechter is, is het besluit hiermee onherroepelijk.
  • Kort geding (4 augustus 2022). De rechtbank Noord-Holland besliste dat de zittende huurders de enige serieuze gegadigden waren vanwege de gedane investeringen en daarom heeft de gemeente niet in strijd gehandeld met het Didam-arrest bij verlenging van de huurovereenkomst.
  • Hoger beroep (26 juli 2022). Het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden besliste dat de gemeente voldoende transparant is geweest over de verkoop en daarom niet in strijd heeft gehandeld met het Didam-arrest.
  • Kort geding (8 juli 2022). De rechtbank Oost-Brabant besliste dat de grondruil mag plaatsvinden, omdat de door Provincie aangevoerde criteria objectief, toetsbaar en redelijk waren; in lijn met het Didam-arrest. 
  • Uitspraak voorlopige voorziening (30 juni 2022). De rechtbank Gelderland besliste dat de Gemeente onterecht de oorspronkelijke uitgifteprocedure heeft stopgezet, omdat daarin niet in strijd werd gehandeld met het Didam-arrest. 
  • Uitspraak (15 juni 2022). De Raad van State besliste dat het eventuele in strijd handelen bij de koopovereenkomst tussen de gemeente en de projectontwikkelaar niet ertoe leidt dat het bestemmingsplan en de omgevingsvergunning niet uitvoerbaar zijn.
  • Uitspraak in eerste aanleg (6 april 2022). De rechtbank Gelderland besliste dat ook de Gemeenteraad zich moet houden aan de verplichtingen uit het Didam-arrest.
  • Kort geding (18 maart 2022). De rechtbank Midden-Nederland besliste dat ook aan voor het Didam-arrest onderhands gesloten koopovereenkomsten geen uitvoering mag worden gegeven.
  • Uitspraak in eerste aanleg (28 januari 2022). De rechtbank Sint-Maarten besliste dat ook erfpacht onder de verplichtingen uit het Didam-arrest valt.
  • Didam-arrest (november 2021). De Hoge Raad besliste dat de overheid 'bij uitgifte van onroerende zaken' niet zomaar met één partij een contract mag sluiten. 
  • Hoger beroep (2 februari 2021). Bij het bestreden besluit heeft de gemeente vastgesteld dat de verhuur en exploitatie van sportaccommodaties in de gemeente plaatsvindt in het algemeen belang. 

Onderzoek

  • Naar sportieve concurrentie, een analyse van de naleving van de gedragsregels uit de Wet Markt en Overheid door gemeenten bij de exploitatie van gemeentelijke sportaccommodaties (ACM, 2014); een onderzoek naar de stand van zaken met betrekking tot de naleving van de Wet Markt en Overheid.

Praktijkvoorbeelden

  • Raadsvoorstel tot vaststelling van economische activiteiten in het algemeen belang als bedoeld in artikel 25h Mededingingswet (Tilburg, 2013); over de aanpak van Tilburg, met daarin een korte toelichting op de aanpak.

Artikelen